Kulinaria i Tradycje

TRADYCJE I KULINARIA

WIELKI POST

Pierwotnie, jak pisał Tertulian (rzymianin wyznania chrześcijańskiego), był to post dwudniowy, obowiązujący w Wielką Środę i Wielki Piątek, stopniowo jego okres wydłużano. Wg św. Ireneusza, żyjącego w II wieku, trwał tydzień, w XVII obowiązywał już przez okres sześciu tygodni. Wielki Post zachowywano bardzo skrupulatnie. Przez całe wieki, zwłaszcza mieszkańcy wsi, bardzo gorliwie wypełniali zalecenia Kościoła. Popularnym było wówczas przysłowie: Polak woli rękę stracić, niż złamać post. W wielu domach wyrzekano się nie tylko mięsa i tłuszczy zwierzęcych, ale nawet cukier, miód i nabiał na całe sześć tygodni znikały ze stołów. Gospodynie wypalały patelnie i inne naczynia kuchenne, by w nich nie pozostawała nawet odrobina tłuszczu.
Jadano głównie żur postny, ziemniaki, gotowaną brukiew, suszone śliwki rozgotowane na gęstą zupę, kiszoną kapustę zarówno gotowaną, jak i surową, chleb oraz śledzie. Tylko w niedzielę pozwalano sobie na trochę obfitsze i lepsze jadło. Jedynie na magnackich i szlacheckich dworach oraz w niektórych bogatych plebaniach i klasztorach post nie bywał zbyt dokuczliwy, ponieważ spożywano tam wiele dań rybnych, przyrządzanych na różne sposoby (uznawanych przez Kościół i dozwalanych jako pokarmy postne) oraz dobre pieczywo, masło, jaja, mleko i sery.
Odkładano (i dla pewności zamykano na klucz) instrumenty muzyczne.  Niedozwolona była muzyka, ustawały śpiewy, wszelkie zabawy i spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośniejsze śmiechy i krzyki. Na całe sześć tygodni (z małymi tylko przerwami) ustawało życie towarzyskie. Zastępowały je wspólnie odmawiane modlitwy, czasem – głównie na dworach – wspólna lektura pobożnych książek. Wszystkim tym rygorom ludzie poddawali się bez protestu i z wielką starannością kultywowali wielkopostne praktyki.
Wielki Post miał (poza religijnym) również podłoże ekonomiczne, gdyż przypadał na okres przednówka, kiedy kończyły się zapasy. Łatwiej było znosić głód, znajdując jego uzasadnienie w religii.

Przepis na postny kapuśniak (dla 4 osób)

Składniki:

  • 20 dag kiszonej kapusty
  • 2 cebule
  • kawałek selera, marchew, pietruszka
  • po kilka sztuk: suszonych grzybów, jagód jałowca, liści laurowych, ziaren pieprzu i ziela angielskiego
  • 2 łyżki konfitury ze śliwek
  • sól, pieprz

Receptura:

Grzyby namoczyć na noc i gotować w wodzie, w której się moczyły. Wyjąć je z wywaru i drobno pokroić. Do osobnego garnka wlać 2 litry wody, dodać pokrojone warzywa oraz przyprawy i gotować ok. 1 godzinę. Do wywaru dodać pokrojoną kapustę, posiekane grzyby i wodę, w której się gotowały. Gotować kolejne 40 minut, następnie dodać konfiturę ze śliwek, doprawić solą oraz pieprzem i podgotować jeszcze ok. 5 minut.

tekst: Anna

Ponad 9 mln złotych na rewitalizację centrum Krzeszowic

W błyskach fleszy w Urzędzie Miejskim podpisano umowę na dofinansowanie projektu- Rewitalizacja Centrum Krzeszowic. Ze strony urzędu marszałkowskiego umowę podpisali marszałkowie województwa małopolskiego Marek Nawara oraz Wojciech Kozak stronę krzeszowicką reprezentowali, burmistrz Czesław Bartl i skarbnik gminy Beata Banach. Czytaj dalej Ponad 9 mln złotych na rewitalizację centrum Krzeszowic